امروز شهر مسقط میزبان دور جدیدی از مذاکرات هستهای ایران و آمریکا آن هم به صورت غیرمستقیم بود، مذاکراتی که عراقچی آن را شروع خوبی خواند و گفت که میتواند ادامه خوبی هم داشته باشد آن هم منوط به طرف مقابل و البته تصمیمگیری در تهران...
به گزارش پایگاه خبری بوعلی ؛ شهر مسقط پایتخت سلطنت عمان از حدود ساعت ۱۰ تا ۱۸ امروز (جمعه) ۱۷ بهمنماه ۱۴۰۴ شاهد برگزاری مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا با واسطه عمان و درباره موضوع هستهای ایران بود.
مذاکراتی که ریاست آن بر عهده سیدعباس عراقچی وزیر امور خارجه ایران و استیو ویتکاف نماینده ویژه دونالد ترامپ رئیسجمهور آمریکا بود و بدر البوسعیدی وزیر خارجه عمان هم واسطه این گفتوگوها بود.
جمهوری اسلامی ایران پیش از انجام این مذاکرات به صراحت اعلام کرده بود که اولویتش رفع تحریمهاست و محور مذاکرات هم هستهای است. آنچنانکه اسماعیل بقائی سخنگوی دستگاه دیپلماسی دوشنبه ۱۳ بهمنماه ۱۴۰۴ در نشست هفتگی با خبرنگاران به صراحت اعلام کرد که رفع تحریمها برای ما یک اولویت اساسی است. در ازای اعتمادسازی و رفع بهانهها درباره نگرانیهای مطرح شده نسبت به ماهیت برنامه هستهای ایران، قاعدتاً مطالبه اصلی ما رفع تحریمهای ظالمانهای است که در این سالها بر مردم ایران تحمیل شده است. موضوع دیگری که در حال حاضر با آن مواجه هستیم، بحث تهدیدهاست و طبیعتاً در هر مذاکرهای و در هر روند دیپلماتیکی، باید به همه اینها یک جا پرداخت.
هیأت آمریکایی به ریاست ویتکاف که جرد کوشنر داماد ترامپ نیز در ترکیب آن قرار داشت، پنجشنبه وارد مسقط شد و هواپیمای حامل هیأت ایرانی هم بامداد امروز به مسقط رسید. مجید تختروانچی معاون سیاسی، حمید قنبری معاون دیپلماسی اقتصادی و اسماعیل بقائی سخنگو، وزیر امور خارجه را در این سفر همراهی میکردند و کاظم غریبآبادی هم که برای دیدار و گفتوگو با مقامات چینی و برای ابلاغ پیام مسعود پزشکیان به شیجین پینگ رئیسجمهور چین به پکن رفته بود، خود را به مسقط رساند.
* تجربههای تلخ گذشته پیش چشم ماست
بقائی پس از اعلام خبر عزیمت هیأت ایرانی به مسقط در شبکه ایکس نوشت: این تعامل دیپلماتیک، با اقتدار و با هدف رسیدن به یک تفاهم عادلانه، مرضیالطرفین و شرافتمندانه درباره موضوع هستهای انجام میشود و امیدواریم طرف آمریکایی نیز با مسئولیتپذیری، واقعنگری و جدیت در این روند شرکت کند.
سخنگوی وزارت خارجه بیان کرد: تجربههای تلخ گذشته، از جمله بدعهدیهای قبلی، تجاوز نظامی خردادماه و مداخلات خارجی در دیماه گذشته، در پیش چشمان ماست و همواره خود را موظف به مطالبه حقوق ملت ایران میدانیم. در عین حال مسئولیت داریم هیچ فرصتی را برای بهرهگیری از دیپلماسی جهت تأمین منافع ملت ایران و صیانت از صلح و آرامش در منطقه از دست ندهیم.
* قاطعانه بر حقوق خود ایستادگی میکنیم
عراقچی هم امروز و پیش از شروع مذاکرات در مسقط در شبکه ایکس نوشت: ایران با چشمانی باز و بدون از یاد بردن رویدادهای سال گذشته وارد مسیر دیپلماسی میشود. با حسن نیت وارد تعامل میشویم و در عین حال، قاطعانه بر حقوق خود ایستادگی میکنیم.
و امروز این مذاکرات در شهر مسقط آغاز شد با دیدار عراقچی با همتای عمانی و ارائه نقطه نظرات و پیشنهادات ایران درباره مباحث مذاکراتی، مطالبات و ملاحظات جمهوری اسلامی ایران و پس از آن عراقچی به هتل محل اقامتش بازگشت و پس از آن هم ویتکاف و هیأت آمریکایی که در این ملاقات برد کوپر فرمانده سنتکام هم حضور داشت و واکنشهایی نیز به همراه داشت، با البوسعیدی دیدار کردند. این روند سه بار ادامه داشت و هر بار طرفها به صورت جداگانه با وزیر خارجه عمان ملاقات کردند.
وزارت امور خارجه عمان هم امروز اعلام کرد که بدر البوسعیدی وزیر خارجه این کشور در جریان میزبانی مذاکرات غیرمستقیم مربوط به پرونده هستهای ایران در مسقط، با هیأتهای ایرانی و آمریکایی بهصورت جداگانه دیدار و بر ضرورت فراهمسازی شرایط مناسب برای ازسرگیری مذاکرات دیپلماتیک و فنی تأکید کرده است.
اسماعیل بقائی سخنگوی دستگاه دیپلماسی هم در شبکه ایکس و پس از پایان این مذاکرات نوشت: طرفین ضمن تبیین دیدگاهها و مطالبات خود، تفاهم کردند که در مشورت با پایتختها درباره دور بعدی گفتوگوها تصمیم گیری کنند.
بدر البوسعیدی وزیر خارجه عمان هم مذاکرات امروز را «جدی» خواند و گفت که تبیین دیدگاههای ایران و آمریکا و تعیین زمینههای پیشرفت احتمالی در مذاکرات، بسیار مفید بود. پس از بررسی نتایج نشست امروز در تهران و واشنگتن، در زمان مناسب، نشست دیگری بین طرفین برگزار خواهد شد.
* امروز شروع خوبی بود
پس از پایان این روند عراقچی در جمع خبرنگاران حضور یافت و گفت: مذاکرات امروز شروع خوبی بود و میتواند ادامه خوبی هم داشته باشد، ولی بستگی به طرف مقابل و البته بستگی به تصمیم گیریهایی دارد که در تهران اتخاذ خواهد شد.
وزیر خارجه بیان کرد: نقطه نظرات ما بعد از مدت طولانی که صحبتی نداشتیم، به هم منتقل و نگرانیهای ما منتقل شد. منافع ما و حقوق مردم ایران و همه مواردی که باید گفته میشد در جو بسیار خوبی منتقل و دیدگاههای طرف مقابل شنیده شد.
رئیس دستگاه دیپلماسی همچنین در گفتوگو با خبرگزاری ایرنا بار دیگر اعلام کرد که موضوع گفتوگوها با آمریکا فقط هستهای است و ما در خصوص هیچ موضوع دیگری با آمریکاییها صحبتی نداریم. وی همچنین عنوان کرد: در گفتوگوهای امروز ذکر شد که لازمه هر گفتوگویی این است که از تهدید و فشار خودداری شود. این نکته را امروز نیز بهصراحت مطرح کردیم و انتظار داریم که حتماً رعایت شود تا بتواند گفتوگوها ادامه یابد.
* ترک مسقط و عزیمت به دوحه/ تحریمهای جدید آمریکا
عراقچی همچنین گفتوگویی با تلویزیون عمان داشت و گفت: از جناب سلطان و وزیر امور خارجه سلطنت عمان برای میزبانی و تسهیل این مذاکرات تشکر میکنیم. این مذاکرات در فضایی مثبت برگزار شد و نگرانیها و منافع ما در رابطه با توافق احتمالی بین دو طرف در مورد موضوع هستهای بیان شد. فکر میکنم که شروع خوبی بود و اکنون باید به تهران برگردیم تا در مورد نکات کلیدی این مذاکرات بحث کنیم و برای بحثهای آینده آماده شویم.
دقایقی قبل و پس از پایان گفتوگوها نیز عراقچی مسقط را ترک کرد و راهی دوحه شد تا در هفدهمین نشست مجمع الجزیره سخنرانی کرده و روز شنبه هم با شیخ محمد بن عبدالرحمن آل ثانی نخستوزیر و وزیر امور خارجه قطر نیز دیدار و گفتوگو کند.
در این میان پایگاه خبری اکسیوس هم در خبری از ادامه مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا طی روزهای آینده خبر داد.
پس از پایان مذاکرات نیز خبری منتشر شد درباره تحریمهای جدید آمریکا علیه ایران. وزارت خزانه داری آمریکا در این خصوص از تحریم دو فرد، ۱۵ نهاد و ۱۴ کشتی نفتکش مرتبط با ایران خبر داد.
* پنج دور مذاکرهای که بی نتیجه ماند
ایران و آمریکا در دولت چهاردهم و از ۲۳ فروردین ۱۴۰۴ مذاکرات غیرمستقیم را در باره موضوع هستهای و رفع تحریمها آغاز کردند و در میانه مذاکرات و در حالی که قرار بود دور ششم برگزار شود، رژیم صهیونیستی بامداد جمعه ۲۳ خردادماه و دو روز مانده به دور ششم (که قرار بود یکشنبه ۲۵ خردادماه در مسقط برگزار شود) اقدام به تجاوز نظامی به خاک ایران و بمباران تأسیسات هستهای ایران کرد. اول تیرماه نیز آمریکا تأسیسات هستهای نطنز، فردو و اصفهان را بمباران کرد و آنگونه که بارها مقامات ایرانی بیان کردند آمریکا به میز دیپلماسی خیانت کرد.
در این مدت پیامهایی بین دو طرف از طریق واسطهها و همچنین پیامهایی بین عراقچی و ویتکاف رد و بدل شد. وزیر امور خارجه ششم آذرماه پس از سفری که به پاریس داشت، در اظهاراتی گفت: زمانی که ما مطمئن شویم که امکان مذاکرات متوازن و منصفانه برای رسیدن به یک نتیجه همراه با منافع متقابل مقدور است، مدنظر قرار خواهیم داد.
وی سوم دیماه هم در واکنش به ادعای آمریکاییها برای آمادگی مذاکره با ایران گفت: «دست دراز کردن برای دیپلماسی» به این معنا نیست که بمبافکن بفرستید و بعد با افتخار، ناکامی آنها را موفقیت جلوه دهید! بهجای تلاش برای فریب جهانیان، به دیپلماسی واقعی و شرافتمندانه روی بیاورید.
در این مدت شاهد تحرکات نظامی آمریکاییها در اطراف ایران بودیم و مقامات ایرانی هم به صراحت اعلام کردند که نیروهای مسلح آماده پاسخگویی به هرگونه شرارت از سوی آمریکاییها هستند.
* آمادگی ایران برای مذاکرات مجدد هستهای
در نهایت روز جمعه دهم بهمنماه عراقچی در نشست خبری مشترک با هاکان فیدان وزیر خارجه ترکیه در استانبول از آمادگی ایران برای مذاکرات مجدد هستهای خبر داد و گفت: ایران آماده ورود به مذاکرات هستهای است، اگر از موضع برابر، براساس منافع متقابل و احترام متقابل باشد.
یک روز بعد و در پی سفر روز شنبه ۱۱ بهمنماه ۱۴۰۴ محمد بن عبدالرحمن آل ثانی نخستوزیر و وزیر خارجه قطر، علی لاریجانی دبیر شورای عالی امنیت در شبکه ایکس نوشت: برخلاف فضاسازی جنگ رسانهای تصنعی، شکلگیری ساختاری برای مذاکرات در حال پیشرفت است.
عراقچی دوشنبه ۱۳ بهمنماه نیز در حرم مطهر امام (ره) گفت: ما آماده دیپلماسی هستیم، ولی باید بدانند که دیپلماسی با تهدید، ارعاب و فشار همخوانی ندارد. دیپلماسی مرام خودش را دارد و انشاءالله در این مسیر ثابت قدم خواهیم بود و امیدوارم نتایج آن را به زودی ببینیم.
* بنایی بر انتقال مواد غنیشده نداریم
برخی رسانهها در این مدت از استانبول به عنوان محل مذاکرات ایران و آمریکا نام بردند. موضوعی که در نشست دوشنبه ۱۳ بهمنماه مطرح شد و اسماعیل بقائی گفت: ما در این مرحله مشغول بررسی برخی از کلیات و جزییات مرتبط با پیشبرد این روند دیپلماتیک هستیم. شاهد تماسهای مختلف و مستمر از سوی کشورهای منطقه و همسایه بودید. ما در مرحله تصمیم گیری هستیم و جوانب و زوایای مختلف موضوع را مدنظر داریم.
همزمان خبرهایی منتشر شد درباره انتقال اورانیوم غنیشده ایران به روسیه که علی باقری معاون سیاست خارجی دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی عصر دوشنبه ۱۳ بهمنماه ۱۴۰۴ به صراحت گفت: مسئولان ایرانی بنایی بر انتقال مواد غنی شده هستهای به هیچ کشوری ندارند و مذاکرات اصلا حول چنین امری نیست.
* دستور پزشکیان
۱۴ بهمن ۱۴۰۴ نیز مسعود پزشکیان رئیسجمهور در شبکه ایکس نوشت: با توجه به درخواست دولتهای دوست در منطقه برای پاسخ به پیشنهاد رئیسجمهور آمریکا جهت مذاکره، به وزیر خارجه دستور دادم در صورت وجود فضای مناسب و عاری از تهدید و به دور از توقعات بیمنطق، زمینه مذاکره عادلانه و منصفانه بر اساس اصل عزت، حکمت و مصلحت را در چارچوب منافع ملی فراهم سازد.
پس از آن اعلام شد که قرار است مذاکرات در مسقط در روز جمعه برگزار شود که سخنگوی وزارت امور خارجه ۱۴ بهمنماه به ایرنا گفت: برنامهریزی برای انجام مذاکرات طی چند روز آینده صورت گرفته و مشورتها برای تعیین محل انجام گفتوگوها هم در جریان است که به محض نهایی شدن اطلاع رسانی میشود.
یک روز بعد در روز چهارشنبه ۱۵ بهمنماه برخی منابع غربی و صهیونیستی از لغو مذاکرات خبر دادند و همان شب عراقچی در شبکه ایکس اعلام کرد که روز جمعه مذاکرات هستهای در مسقط برگزار میشود و از تلاشهای وزیر خارجه عمان قدردانی کرد.
در این مدت رایزنیهای تلفنی تعدادی از مقامات منطقه و همسایه با رئیس جمهور و همچنین وزیر خارجه در جریان بود.
